Khaḍga – miecz - Revision history

imported>AndBab: /* Typy późniejszych indyjskich mieczy */

2021-11-12T07:13:57Z

Typy późniejszych indyjskich mieczy

← Older revision		Revision as of 09:13, 12 November 2021
Line 207:		Line 207:
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	! style="text-align: center;"\|'''''paṭa''''' (hind.)		! style="text-align: center;"\|'''''paṭa''''' (hind.)
	\|~~<nowiki>-~~ prosta obosieczna głownia ok. 100 cm~~</nowiki>~~		\|
	- rękawicowa rękojeść chroniąca dłoń (kulista osłona) i całe przedramię		* prosta obosieczna głownia ok. 100 cm
			* rękawicowa rękojeść chroniąca dłoń (kulista osłona) i całe przedramię
	- używany przez Marathów		* używany przez Marathów
	\|[[Plik:05 Pata.png\|bezramki]]		\|[[Plik:05 Pata.png\|bezramki]]
	\|-		\|-
	! style="text-align: center;"\|'''''khanda'''''		! style="text-align: center;"\|'''''khanda'''''
	''(khaḍga)'' (sans.)		''(khaḍga)'' (sans.)
	\|~~<nowiki>-~~ obosieczny, ok. 80 cm~~</nowiki>~~		\|
	- szeroka, rozszerzająca się w kierunku sztychu głownia		* obosieczny, ok. 80 cm
			* szeroka, rozszerzająca się w kierunku sztychu głownia
	- znany od czasów mogolskich		* znany od czasów mogolskich
			* stosowany przez radżputów
	- stosowany przez radżputów
	\|[[Plik:06 Khanda.png\|bezramki]]		\|[[Plik:06 Khanda.png\|bezramki]]
	\|-		\|-
	! style="text-align: center;"\|'''''talwar'''''		! style="text-align: center;"\|'''''talwar'''''
	''(taravāri)'' (sans.)		''(taravāri)'' (sans.)
	\|~~<nowiki>-~~ szabla podobna do perskiej (szamszir), tureckiej (kilicz), czy afgańskiej (pulwar)~~</nowiki>~~		\|
			* szabla podobna do perskiej (szamszir), tureckiej (kilicz), czy afgańskiej (pulwar)
	\|[[Plik:02 Talwar.png\|bezramki]]		\|[[Plik:02 Talwar.png\|bezramki]]
	\|-		\|-
	! style="text-align: center;"\|'''''kora'''''		! style="text-align: center;"\|'''''kora'''''
	\|~~<nowiki>-~~ szabla nepalska, jednosieczna~~</nowiki>~~		\|
	- sztych mocno rozszerzony, ścięty w dwa łuki		* szabla nepalska, jednosieczna
			* sztych mocno rozszerzony, ścięty w dwa łuki
	\|[[Plik:07 Kora.png\|centruj\|bezramki\|200x200px]]		\|[[Plik:07 Kora.png\|centruj\|bezramki\|200x200px]]
	\|-		\|-
	! style="text-align: center;"\|'''''ram dao'''''		! style="text-align: center;"\|'''''ram dao'''''
	\|~~<nowiki>-~~ miecz ofiarny, do obcinania głów zwierząt~~</nowiki>~~		\|
			* miecz ofiarny, do obcinania głów zwierząt
	\|[[Plik:08 Ram Dao.png\|centruj\|bezramki\|191x191px]]		\|[[Plik:08 Ram Dao.png\|centruj\|bezramki\|191x191px]]
	\|-		\|-
	! style="text-align: center;"\|'''''sosan pattā''''' (pers., hind.)		! style="text-align: center;"\|'''''sosan pattā''''' (pers., hind.)
	\|~~<nowiki>-~~ sosan (pers.) –„linia”, ~~</nowiki>~~''pattā'' (hind.) – „płatek”		\|
	- jednostronna głownia, zakrzywiona w odwrotną stronę niż szabla		* sosan (pers.) –„linia”, ''pattā'' (hind.) – „płatek”
			* jednostronna głownia, zakrzywiona w odwrotną stronę niż szabla
	- posiada wariant mogolski i radżpucki		* posiada wariant mogolski i radżpucki
	\|[[Plik:01 Sosun-Pattaw.png\|bezramki]]		\|[[Plik:01 Sosun-Pattaw.png\|bezramki]]
	\|}		\|}

imported>AndBab: /* Najstarsze typy indyjskich mieczy */

2021-11-12T07:11:18Z

Najstarsze typy indyjskich mieczy

← Older revision		Revision as of 09:11, 12 November 2021
Line 201:		Line 201:
	* <small>Rekonstrukcja wyglądu na podstawie rzeźb z Nagarjunakondy (Murthy, 1966, s. 212)<ref>Murthy, K. K. (1966). Weapons of War in the Sculptures of Nāgārjunakoṇḍa. ''Artibus Asiae'', ''28''(2/3), 211–218. JSTOR. <nowiki>https://doi.org/10.2307/3249355</nowiki></ref>.</small>		* <small>Rekonstrukcja wyglądu na podstawie rzeźb z Nagarjunakondy (Murthy, 1966, s. 212)<ref>Murthy, K. K. (1966). Weapons of War in the Sculptures of Nāgārjunakoṇḍa. ''Artibus Asiae'', ''28''(2/3), 211–218. JSTOR. <nowiki>https://doi.org/10.2307/3249355</nowiki></ref>.</small>

	[[Plik:09 oldest blade.png\|mały\|Najstarsze kształty indyjskich ostrzy miecza (od góry): typ rzymski, łyżeczkowy, równoległy i liścia (źródło: Paul, 2005, s. 19, 94)<ref>Paul, E. J. (2005). ''Arms and Armour: Traditional Weapons of India'' (1st Edition. Series: India Crest.). Roli Books.</ref>.\|alt=\|brak]]		[[Plik:09 oldest blade.png\|mały\|150x150px\|Najstarsze kształty indyjskich ostrzy miecza (od góry): typ rzymski, łyżeczkowy, równoległy i liścia (źródło: Paul, 2005, s. 19, 94)<ref>Paul, E. J. (2005). ''Arms and Armour: Traditional Weapons of India'' (1st Edition. Series: India Crest.). Roli Books.</ref>.\|alt=\|brak]]
	[[Plik:Zakrzywione miecze-Adźanta (VI w.), Borobudur (IX w.), Harsanath (X w.).jpg\|mały\|Pierwsze zakrzywione miecze w Indiach zaginały się ku ostrzu. Od lewej miecze spotykane na rzeźbie w: Adźańcie (VI w.), Borobudur (IX w.) i Harsanath (X w.) (źródło: (Paul, 2005, s. 19, 94)<ref>Paul, E. J. (2005). ''Arms and Armour: Traditional Weapons of India'' (1st Edition. Series: India Crest.). Roli Books.</ref>.\|alt=\|brak]]		[[Plik:Zakrzywione miecze-Adźanta (VI w.), Borobudur (IX w.), Harsanath (X w.).jpg\|mały\|150x150px\|Pierwsze zakrzywione miecze w Indiach zaginały się ku ostrzu. Od lewej miecze spotykane na rzeźbie w: Adźańcie (VI w.), Borobudur (IX w.) i Harsanath (X w.) (źródło: (Paul, 2005, s. 19, 94)<ref>Paul, E. J. (2005). ''Arms and Armour: Traditional Weapons of India'' (1st Edition. Series: India Crest.). Roli Books.</ref>.\|alt=\|brak]]

	=== Typy późniejszych indyjskich mieczy ===		=== Typy późniejszych indyjskich mieczy ===

imported>AndBab at 07:09, 12 November 2021

2021-11-12T07:09:38Z

← Older revision		Revision as of 09:09, 12 November 2021
Line 102:		Line 102:
	\|[[Plik:Sanchi, brama południowa, wojna o relikwie Buddy w Kushinagarze, 50-0 p.n.e.; Sanchi, brama zachodnia, Mahākapi Jātaka, fragment.jpg\|mały\|150x150px\|		\|[[Plik:Sanchi, brama południowa, wojna o relikwie Buddy w Kushinagarze, 50-0 p.n.e.; Sanchi, brama zachodnia, Mahākapi Jātaka, fragment.jpg\|mały\|150x150px\|
	* Sanchi, brama południowa, wojna o relikwie Buddy w Kushinagarze, 50-0 p.n.e. (źródło: [[commons:File:War_of_the_Relics_of_the_Buddha_Sanchi_Stupa_1Southern_Gateway.jpg\|wikimedia]]).		* Sanchi, brama południowa, wojna o relikwie Buddy w Kushinagarze, 50-0 p.n.e. (źródło: [[commons:File:War_of_the_Relics_of_the_Buddha_Sanchi_Stupa_1Southern_Gateway.jpg\|wikimedia]]).
	* Sanchi, brama zachodnia, ''Mahākapi Jātaka'' (źródło: [[commons:File:Mahakapi_Jataka.jpg\|wikimedia]]).]]~~miecze przedstawione w Sanchi mierzą ok. 75 cm i mają szerokie obusieczne ostrze~~		* Sanchi, brama zachodnia, ''Mahākapi Jātaka'' (źródło: [[commons:File:Mahakapi_Jataka.jpg\|wikimedia]]).]]
	~~niektóre reliefy przedstawiają ostrza w kształcie liścia (Paul, 2005, s. 22)<small><ref name=":0" /></small>~~

	~~Uniesione~~ ku górze miecze widzimy w dłoniach wojowników podczas natarcia na mury Kushinagar ~~oraz~~ wojownika na reliefie przedstawiającym dżatakę ~~wielkiej~~ ~~małpy. W drugim przypadku miecz~~ kształtu liścia schowany ~~jest~~ w pochwie.		* miecze przedstawione w Sanchi mierzą ok. 75 cm i mają szerokie obusieczne ostrze
			* niektóre reliefy przedstawiają ostrza w kształcie liścia (Paul, 2005, s. 22)<small><ref name=":0" /></small>
			* uniesione ku górze miecze widzimy w dłoniach wojowników podczas natarcia na mury Kushinagar
			* miecz wojownika na reliefie przedstawiającym dżatakę ''Wielkiej Małpy'' jest kształtu liścia i, choć uniesiony, jest schowany w pochwie.
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Atak Mary, muzeum Lahore II-III w.; muzeum w Peszawarze; Gandhara, okres Kuszanów, II-III w., wysokość 67 cm, Freer Galery of Art..jpg\|mały\|150x150px\|		\|[[Plik:Atak Mary, muzeum Lahore II-III w.; muzeum w Peszawarze; Gandhara, okres Kuszanów, II-III w., wysokość 67 cm, Freer Galery of Art..jpg\|mały\|150x150px\|
	* Atak Mary, muzeum Lahore, II-III w., (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).		* Atak Mary, muzeum Lahore, II-III w., (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).
	* Atak Mary, muzeum w Peszawarze, II-III w., (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).		* Atak Mary, muzeum w Peszawarze, II-III w., (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).
	* Atak Mary, Gandhara, okres Kuszanów, II-III w., wysokość 67 cm, Freer Galery of Art. (źródło: (Lippe, 1970, plate 11)<ref>Lippe, A. (1970). ''The Freer Indian sculptures''. Freer Gallery. <nowiki>https://library.si.edu/digital-library/book/freerindiansculp00lipp</nowiki></ref>.]][[Plik:Nawrócenie Angulimali, muzeum Lahore, I w. (zdjęcie A.Babkiewicz)..jpg\|mały\|150x150px\|Nawrócenie Angulimali, muzeum w Lahore, I w. (zdjęcie A.Babkiewicz 2018).]]W sztuce Kuszanów miecze są popularnym elementem uzbrojenia. Najciekawsze przedstawienia miecza odnajdujemy na płaskorzeźbach przedstawiających atak Mary. Często są one wiernie odwzorowane i stanowią powtarzający się motyw (podobne pozycje wojowników). Miecz przytroczony jest do pasa, widzimy sięgającego po niego wojownika lub znajduje się w jego ręce już wyciągnięty z pochwy.		* Atak Mary, Gandhara, okres Kuszanów, II-III w., wysokość 67 cm, Freer Galery of Art. (źródło: (Lippe, 1970, plate 11)<ref>Lippe, A. (1970). ''The Freer Indian sculptures''. Freer Gallery. <nowiki>https://library.si.edu/digital-library/book/freerindiansculp00lipp</nowiki></ref>.]][[Plik:Nawrócenie Angulimali, muzeum Lahore, I w. (zdjęcie A.Babkiewicz)..jpg\|mały\|150x150px\|Nawrócenie Angulimali, muzeum w Lahore, I w. (zdjęcie A.Babkiewicz 2018).]]

	~~Przykład~~ walki mieczem i tarczą odnajdujemy na reliefie z Lahore, przedstawiającym nawrócenie Angulimali.		* w sztuce Kuszanów miecze są popularnym elementem uzbrojenia
			* najciekawsze przedstawienia miecza odnajdujemy na płaskorzeźbach przedstawiających atak Mary.
			* często są one wiernie odwzorowane i stanowią powtarzający się motyw (podobne pozycje wojowników)
			* miecz przytroczony jest do pasa, widzimy sięgającego po niego wojownika lub znajduje się w jego ręce już wyciągnięty z pochwy
			* przykład walki mieczem i tarczą odnajdujemy na reliefie z Lahore, przedstawiającym nawrócenie Angulimali
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Posąg Kaniszki, Mathura Museum, czerwonawy piaskowiec, 70 cm..jpg\|mały\|150x150px\|Posąg Kaniszki, Mathura Museum, czerwonawy piaskowiec, 70 cm wysokości (źródło: [[commons:File:Kanishka_enhanced.jpg\|wikimedia]]).]]Rzeźba sławnego władcy Kuszanów Kaniszki została odnaleziona w Māṭ w okręgu Mathura. Widnieje na niej podpis: ''mahārāja rājātirāja devaputro kāniṣko'' – „Wieki król, król królów, syn Boga, Kaniszka”.		\|[[Plik:Posąg Kaniszki, Mathura Museum, czerwonawy piaskowiec, 70 cm..jpg\|mały\|150x150px\|Posąg Kaniszki, Mathura Museum, czerwonawy piaskowiec, 70 cm wysokości (źródło: [[commons:File:Kanishka_enhanced.jpg\|wikimedia]]).]]

	~~Władca~~ ubrany jest w płaszcz scytyjski, nosi wysokie buty, wspiera się na potężnej maczudze~~, a~~ lewą ręką silnie dzierży rękojeść miecza wiszącego u pasa~~. Miecz~~ ma zdobną pochwę oraz parasolowatą głowicę z wygiętym zwieńczeniem.		* rzeźba sławnego władcy Kuszanów Kaniszki została odnaleziona w Māṭ w okręgu Mathura
			* widnieje na niej podpis: ''mahārāja rājātirāja devaputro kāniṣko'' – „Wieki król, król królów, syn Boga, Kaniszka”
			* władca ubrany jest w płaszcz scytyjski, nosi wysokie buty, wspiera się na potężnej maczudze
			* lewą ręką silnie dzierży rękojeść miecza wiszącego u pasa
			* miecz ma zdobną pochwę oraz parasolowatą głowicę z wygiętym zwieńczeniem.
	\|}		\|}

Line 128:		Line 138:
	\|''nistriṃśa''		\|''nistriṃśa''
	\|'''„ponad trzydzieści”'''		\|'''„ponad trzydzieści”'''
	- nazwa sugeruje długość miecza przekraczającą trzydzieści palców (''aṅgula'') (ok. 60 cm)		* nazwa sugeruje długość miecza przekraczającą trzydzieści palców (''aṅgula'') (ok. 60 cm)
			* komentarz mówi, że ma wygiętą klingę – pierwsze wygięcia mieczy indyjskich były ku ostrzu
	- komentarz mówi, że ma wygiętą klingę – pierwsze wygięcia mieczy indyjskich były ku ostrzu
	\|[[Plik:03 nistrimśa.png\|bezramki\|200x200px\|alt=]]		\|[[Plik:03 nistrimśa.png\|bezramki\|200x200px\|alt=]]
	\|-		\|-
	\|''maṇḍalārga''		\|''maṇḍalārga''
	\|'''„zaokrąglony szczyt”'''		\|'''„zaokrąglony szczyt”'''
	- miecz o zaokrąglonym sztychu, nienadający się do pchnięć, często spotykany na reliefach		* miecz o zaokrąglonym sztychu, nienadający się do pchnięć, często spotykany na reliefach
			* szkic na podstawie reliefu – Śibi odcina mięso ze swego uda, by nakarmić gości (''Śibi jātaka'')
	- szkic na podstawie reliefu – Śibi odcina mięso ze swego uda, by nakarmić gości (''Śibi jātaka'')
	\|[[Plik:02 mandalagra.jpg\|centruj\|bezramki\|150x150px\|alt=]]		\|[[Plik:02 mandalagra.jpg\|centruj\|bezramki\|150x150px\|alt=]]
	\|-		\|-
	\|''asiyaṣṭi''		\|''asiyaṣṭi''
	\|'''„miecz jak pałka”'''		\|'''„miecz jak pałka”'''
	- kształtem ma przypominać maczugę		* kształtem ma przypominać maczugę
			* może rozszerzać się ku sztychowi
	- może rozszerzać się ku sztychowi
	\|[[Plik:04 asiyaszti.jpg\|centruj\|bezramki\|185x185px\|alt=]]		\|[[Plik:04 asiyaszti.jpg\|centruj\|bezramki\|185x185px\|alt=]]
	\|}		\|}

imported>AndBab: /* Historia */

2021-11-12T07:01:44Z

Historia

Show changes

imported>AndBab: /* Ludy Morza (1300-1200 p.n.e.) */

2021-11-12T06:25:42Z

Ludy Morza (1300-1200 p.n.e.)

← Older revision		Revision as of 08:25, 12 November 2021
Line 42:		Line 42:
	===Ludy Morza (1300-1200 p.n.e.)===		===Ludy Morza (1300-1200 p.n.e.)===
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Medinet Habu Ramses III. Tempel Nordostwand Abzeichnung 01aaa.jpg\|mały\|200x200px\|Ludy Morza w rogatych hełmach, bitwa o deltę, relief z Medinet Habu, ściana północna, fragment (źródło: [[commons:File:Seevölker.jpg\|wikimedia]]).		\|[[Plik:Medinet Habu Ramses III. Tempel Nordostwand Abzeichnung 01aaa.jpg\|mały\|200x200px\|Ludy Morza w rogatych hełmach, bitwa o deltę, relief z Medinet Habu, ściana północna, fragment (źródło: [[commons:File:Seevölker.jpg\|wikimedia]]).]][[Plik:Miecze z 'grobu wojownika' Knossos, Kreta 1300-1400 p.n.e.(zdjęcie A.Babkiewicz 2021).jpg\|mały\|200x200px\|Miecze z "grobu wojownika" Knossos, Kreta 1400-1300 p.n.e., Muzeum Archeologiczne w Iraklionie (zdjęcie A.Babkiewicz 2021)]]Długość mieczy, które pojawiają się w Indiach w kulturze skarbów miedzianych można przyrównać do mieczy stosowanych przez Ludy Morza. Odnajdujemy je na reliefach egipskich oraz jako artefakty w basenie Morza Śródziemnego.

	\|[[Plik:Miecze z 'grobu wojownika' Knossos, Kreta 1300-1400 p.n.e.(zdjęcie A.Babkiewicz 2021).jpg\|mały\|200x200px\|Miecze z "grobu wojownika" Knossos, Kreta 1400-1300 p.n.e., Muzeum Archeologiczne w Iraklionie (zdjęcie A.Babkiewicz 2021)]]Długość mieczy, które pojawiają się w Indiach w kulturze skarbów miedzianych można przyrównać do mieczy stosowanych przez Ludy Morza. Odnajdujemy je na reliefach egipskich oraz jako artefakty w basenie Morza Śródziemnego.
	\|-		\|-
	! style="text-align: center;"\|		! style="text-align: center;"\|

imported>AndBab: /* Ludy Morza (1300-1200 p.n.e.) */

2021-11-12T06:19:22Z

Ludy Morza (1300-1200 p.n.e.)

← Older revision		Revision as of 08:19, 12 November 2021
Line 44:		Line 44:
	\|[[Plik:Medinet Habu Ramses III. Tempel Nordostwand Abzeichnung 01aaa.jpg\|mały\|200x200px\|Ludy Morza w rogatych hełmach, bitwa o deltę, relief z Medinet Habu, ściana północna, fragment (źródło: [[commons:File:Seevölker.jpg\|wikimedia]]).		\|[[Plik:Medinet Habu Ramses III. Tempel Nordostwand Abzeichnung 01aaa.jpg\|mały\|200x200px\|Ludy Morza w rogatych hełmach, bitwa o deltę, relief z Medinet Habu, ściana północna, fragment (źródło: [[commons:File:Seevölker.jpg\|wikimedia]]).

	\|~~alt=]]~~[[Plik:Miecze z 'grobu wojownika' Knossos, Kreta 1300-1400 p.n.e.(zdjęcie A.Babkiewicz 2021).jpg~~\|alt=~~\|mały\|200x200px\|Miecze z "grobu wojownika" Knossos, Kreta 1400-1300 p.n.e., Muzeum Archeologiczne w Iraklionie (zdjęcie A.Babkiewicz 2021)]]Długość mieczy, które pojawiają się w Indiach w kulturze skarbów miedzianych można przyrównać do mieczy stosowanych przez Ludy Morza. Odnajdujemy je na reliefach egipskich oraz jako artefakty w basenie Morza Śródziemnego.		\|[[Plik:Miecze z 'grobu wojownika' Knossos, Kreta 1300-1400 p.n.e.(zdjęcie A.Babkiewicz 2021).jpg\|mały\|200x200px\|Miecze z "grobu wojownika" Knossos, Kreta 1400-1300 p.n.e., Muzeum Archeologiczne w Iraklionie (zdjęcie A.Babkiewicz 2021)]]Długość mieczy, które pojawiają się w Indiach w kulturze skarbów miedzianych można przyrównać do mieczy stosowanych przez Ludy Morza. Odnajdujemy je na reliefach egipskich oraz jako artefakty w basenie Morza Śródziemnego.
	\|-		\|-
	! style="text-align: center;"\|		! style="text-align: center;"\|

imported>AndBab: /* Dodatkowe informacje z subkontynentu indyjskiego */

2021-11-12T06:16:53Z

Dodatkowe informacje z subkontynentu indyjskiego

← Older revision		Revision as of 08:16, 12 November 2021
Line 104:		Line 104:

	- komentarz mówi, że ma wygiętą klingę – pierwsze wygięcia mieczy indyjskich były ku ostrzu		- komentarz mówi, że ma wygiętą klingę – pierwsze wygięcia mieczy indyjskich były ku ostrzu
	\|[[Plik:03 nistrimśa.png\|bezramki\|~~150x150px~~\|]]		\|[[Plik:03 nistrimśa.png\|bezramki\|200x200px\|alt=]]
	\|-		\|-
	\|''maṇḍalārga''		\|''maṇḍalārga''
Line 111:		Line 111:

	- szkic na podstawie reliefu – Śibi odcina mięso ze swego uda, by nakarmić gości (''Śibi jātaka'')		- szkic na podstawie reliefu – Śibi odcina mięso ze swego uda, by nakarmić gości (''Śibi jātaka'')
	\|[[Plik:02 mandalagra.jpg\|centruj\|bezramki\|~~200x200px~~]]		\|[[Plik:02 mandalagra.jpg\|centruj\|bezramki\|150x150px\|alt=]]
	\|-		\|-
	\|''asiyaṣṭi''		\|''asiyaṣṭi''
Line 118:		Line 118:

	- może rozszerzać się ku sztychowi		- może rozszerzać się ku sztychowi
	\|[[Plik:04 asiyaszti.jpg\|centruj\|bezramki\|~~247x247px~~]]		\|[[Plik:04 asiyaszti.jpg\|centruj\|bezramki\|185x185px\|alt=]]
	\|}		\|}

imported>AndBab: /* Dodatkowe informacje z subkontynentu indyjskiego */

2021-11-12T06:14:41Z

Dodatkowe informacje z subkontynentu indyjskiego

← Older revision		Revision as of 08:14, 12 November 2021
Line 104:		Line 104:

	- komentarz mówi, że ma wygiętą klingę – pierwsze wygięcia mieczy indyjskich były ku ostrzu		- komentarz mówi, że ma wygiętą klingę – pierwsze wygięcia mieczy indyjskich były ku ostrzu
	\|[[Plik:03 nistrimśa.png\|bezramki]]		\|[[Plik:03 nistrimśa.png\|bezramki\|150x150px\|]]
	\|-		\|-
	\|''maṇḍalārga''		\|''maṇḍalārga''

imported>AndBab at 06:13, 12 November 2021

2021-11-12T06:13:18Z

imported>AndBab: /* Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.) */

2021-11-12T06:08:04Z

Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.)

← Older revision		Revision as of 08:08, 12 November 2021
Line 83:		Line 83:
	* Atak Mary, muzeum Lahore, II-III w., (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).		* Atak Mary, muzeum Lahore, II-III w., (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).
	* Atak Mary, muzeum w Peszawarze, II-III w., (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).		* Atak Mary, muzeum w Peszawarze, II-III w., (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).
	* Atak Mary, Gandhara, okres Kuszanów, II-III w., wysokość 67 cm, Freer Galery of Art. (źródło: (Lippe, 1970, plate 11)<ref>Lippe, A. (1970). ''The Freer Indian sculptures''. Freer Gallery. <nowiki>https://library.si.edu/digital-library/book/freerindiansculp00lipp</nowiki></ref>.]][[Plik:Nawrócenie Angulimali, muzeum Lahore, I w. (zdjęcie A.Babkiewicz)..jpg\|mały\|Nawrócenie Angulimali, muzeum w Lahore, I w. (zdjęcie A.Babkiewicz 2018).]]W sztuce Kuszanów miecze są popularnym elementem uzbrojenia. Najciekawsze przedstawienia miecza odnajdujemy na płaskorzeźbach przedstawiających atak Mary. Często są one wiernie odwzorowane i stanowią powtarzający się motyw (podobne pozycje wojowników). Miecz przytroczony jest do pasa, widzimy sięgającego po niego wojownika lub znajduje się w jego ręce już wyciągnięty z pochwy.		* Atak Mary, Gandhara, okres Kuszanów, II-III w., wysokość 67 cm, Freer Galery of Art. (źródło: (Lippe, 1970, plate 11)<ref>Lippe, A. (1970). ''The Freer Indian sculptures''. Freer Gallery. <nowiki>https://library.si.edu/digital-library/book/freerindiansculp00lipp</nowiki></ref>.]][[Plik:Nawrócenie Angulimali, muzeum Lahore, I w. (zdjęcie A.Babkiewicz)..jpg\|mały\|150x150px\|Nawrócenie Angulimali, muzeum w Lahore, I w. (zdjęcie A.Babkiewicz 2018).]]W sztuce Kuszanów miecze są popularnym elementem uzbrojenia. Najciekawsze przedstawienia miecza odnajdujemy na płaskorzeźbach przedstawiających atak Mary. Często są one wiernie odwzorowane i stanowią powtarzający się motyw (podobne pozycje wojowników). Miecz przytroczony jest do pasa, widzimy sięgającego po niego wojownika lub znajduje się w jego ręce już wyciągnięty z pochwy.

	Przykład walki mieczem i tarczą odnajdujemy na reliefie z Lahore, przedstawiającym nawrócenie Angulimali.		Przykład walki mieczem i tarczą odnajdujemy na reliefie z Lahore, przedstawiającym nawrócenie Angulimali.

← Older revision		Revision as of 08:13, 12 November 2021
Line 27:		Line 27:
	===Późny okres harappański (1900-1300 p.n.e.)===		===Późny okres harappański (1900-1300 p.n.e.)===
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Obraz1aa.png\|mały\|~~150x150px~~\|Miecz i sztylet z kultury harappańskiej (źródło: Morio, 2015, s. 102)<ref>Morio, A. R. (2015). ''Mohenjo Daro, Leading Land of Ancient Culture''. Indus Cultural Literary Organization.</ref>.\|link=https://wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php%3Ftitle=Plik:Obraz1aa.png]] W górnych warstwach wykopalisk w Mohendżo Daro datowanych na 1800-1600 p.n.e. odnaleziono dwa miecze i dwa sztylety zaopatrzone w grube wzmacniające żeberka oraz otwory na nity<ref>Allchin, B., & Allchin, R. (1973). ''Narodziny cywilizacji indyjskiej'' (T. 180). Państwowe Wydawnictwo Naukowe, s. 207 rys. 25 nr 5 i 9.</ref>		\|[[Plik:Obraz1aa.png\|mały\|200x200px\|Miecz i sztylet z kultury harappańskiej (źródło: Morio, 2015, s. 102)<ref>Morio, A. R. (2015). ''Mohenjo Daro, Leading Land of Ancient Culture''. Indus Cultural Literary Organization.</ref>.\|link=https://wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php%3Ftitle=Plik:Obraz1aa.png\|alt=]] W górnych warstwach wykopalisk w Mohendżo Daro datowanych na 1800-1600 p.n.e. odnaleziono dwa miecze i dwa sztylety zaopatrzone w grube wzmacniające żeberka oraz otwory na nity<ref>Allchin, B., & Allchin, R. (1973). ''Narodziny cywilizacji indyjskiej'' (T. 180). Państwowe Wydawnictwo Naukowe, s. 207 rys. 25 nr 5 i 9.</ref>
	\|-		\|-
	! style="text-align: center;"\|		! style="text-align: center;"\|
Line 33:		Line 33:
	===Kultura skarbów miedzianych (1500-1100 p.n.e.)===		===Kultura skarbów miedzianych (1500-1100 p.n.e.)===
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Skanowanie0046.jpg\|mały\|~~150x150px~~\|Miecze brązowe o rękojeściach „antenowych” odkryte w pobliżu Kallur w dystrykcie Rajczur (Allchin & Allchin, 1973 fot. 35)<ref>Allchin, B., & Allchin, R. (1973). ''Narodziny cywilizacji indyjskiej'' (T. 180). Państwowe Wydawnictwo Naukowe. </ref>.]]Nowością w tym okresie są miecze żeberkowe o antenowej rękojeści. Prawdopodobnie przewędrowały z Iranu lub Kaukazu. Jak na stosowane wówczas na Bliskim Wschodzie miecze są one długie. Zaskakujące jest również to, że rękojeść i ostrze wykonane są z jednego odlewu.		\|[[Plik:Skanowanie0046.jpg\|mały\|200x200px\|Miecze brązowe o rękojeściach „antenowych” odkryte w pobliżu Kallur w dystrykcie Rajczur (Allchin & Allchin, 1973 fot. 35)<ref>Allchin, B., & Allchin, R. (1973). ''Narodziny cywilizacji indyjskiej'' (T. 180). Państwowe Wydawnictwo Naukowe. </ref>.\|alt=]]Nowością w tym okresie są miecze żeberkowe o antenowej rękojeści. Prawdopodobnie przewędrowały z Iranu lub Kaukazu. Jak na stosowane wówczas na Bliskim Wschodzie miecze są one długie. Zaskakujące jest również to, że rękojeść i ostrze wykonane są z jednego odlewu.
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Sinauli01.jpg\|mały\|~~150x150px~~\|Miecz z grobów w Sinauli, 51,4 cm (źródło: [https://www.livehistoryindia.com/cover-story/2018/12/03/sanaulis-mysterious-warriors www.livehistoryindia.com]).]]Ciekawym i stosunkowo niedawnym odkryciem (2018 r.) jest miedziany miecz antenowy z miedzianą rękojeścią, mierzący 51,4 cm odkryty w Sinauli. Znajdował się on w grobach z okresu późnoharappańskiego, w których odkryto również wozy identyfikowane z rydwanem oraz hełm.		\|[[Plik:Sinauli01.jpg\|mały\|200x200px\|Miecz z grobów w Sinauli, 51,4 cm (źródło: [https://www.livehistoryindia.com/cover-story/2018/12/03/sanaulis-mysterious-warriors www.livehistoryindia.com]).\|alt=]]Ciekawym i stosunkowo niedawnym odkryciem (2018 r.) jest miedziany miecz antenowy z miedzianą rękojeścią, mierzący 51,4 cm odkryty w Sinauli. Znajdował się on w grobach z okresu późnoharappańskiego, w których odkryto również wozy identyfikowane z rydwanem oraz hełm.
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Skanowanie0009aa.jpg\|mały\|~~150x150px~~\|Miedziany mieczyk, Fort Munro (wg S. Pigotta) źródło: (Allchin & Allchin, 1973, s. 212)<ref>Allchin, B., & Allchin, R. (1973). ''Narodziny cywilizacji indyjskiej'' (T. 180). Państwowe Wydawnictwo Naukowe. </ref>.]]Niezwykle ciekawym znaleziskiem z terenu Pakistanu jest miedziany mieczyk z Fortu Munro datowany na 1150 r. p.n.e. Ma on kunsztownie wykonaną rękojeść i jest podobny do mieczyków znanych z Luristanu i z Tepe Sialk VI. Mierzy ok. 18 cm.		\|[[Plik:Skanowanie0009aa.jpg\|mały\|200x200px\|Miedziany mieczyk, Fort Munro (wg S. Pigotta) źródło: (Allchin & Allchin, 1973, s. 212)<ref>Allchin, B., & Allchin, R. (1973). ''Narodziny cywilizacji indyjskiej'' (T. 180). Państwowe Wydawnictwo Naukowe. </ref>.\|alt=]]Niezwykle ciekawym znaleziskiem z terenu Pakistanu jest miedziany mieczyk z Fortu Munro datowany na 1150 r. p.n.e. Ma on kunsztownie wykonaną rękojeść i jest podobny do mieczyków znanych z Luristanu i z Tepe Sialk VI. Mierzy ok. 18 cm.
	\|-		\|-
	! style="text-align: center;"\|		! style="text-align: center;"\|
	===Ludy Morza (1300-1200 p.n.e.)===		===Ludy Morza (1300-1200 p.n.e.)===
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Medinet Habu Ramses III. Tempel Nordostwand Abzeichnung 01aaa.jpg\|mały\|~~150x150px~~\|Ludy Morza w rogatych hełmach, bitwa o deltę, relief z Medinet Habu, ściana północna, fragment (źródło: [[commons:File:Seevölker.jpg\|wikimedia]]).		\|[[Plik:Medinet Habu Ramses III. Tempel Nordostwand Abzeichnung 01aaa.jpg\|mały\|200x200px\|Ludy Morza w rogatych hełmach, bitwa o deltę, relief z Medinet Habu, ściana północna, fragment (źródło: [[commons:File:Seevölker.jpg\|wikimedia]]).

	]][[Plik:Miecze z 'grobu wojownika' Knossos, Kreta 1300-1400 p.n.e.(zdjęcie A.Babkiewicz 2021).jpg\|alt=\|mały\|~~150x150px~~\|Miecze z "grobu wojownika" Knossos, Kreta 1400-1300 p.n.e., Muzeum Archeologiczne w Iraklionie (zdjęcie A.Babkiewicz 2021)]]Długość mieczy, które pojawiają się w Indiach w kulturze skarbów miedzianych można przyrównać do mieczy stosowanych przez Ludy Morza. Odnajdujemy je na reliefach egipskich oraz jako artefakty w basenie Morza Śródziemnego.		\|alt=]][[Plik:Miecze z 'grobu wojownika' Knossos, Kreta 1300-1400 p.n.e.(zdjęcie A.Babkiewicz 2021).jpg\|alt=\|mały\|200x200px\|Miecze z "grobu wojownika" Knossos, Kreta 1400-1300 p.n.e., Muzeum Archeologiczne w Iraklionie (zdjęcie A.Babkiewicz 2021)]]Długość mieczy, które pojawiają się w Indiach w kulturze skarbów miedzianych można przyrównać do mieczy stosowanych przez Ludy Morza. Odnajdujemy je na reliefach egipskich oraz jako artefakty w basenie Morza Śródziemnego.
	\|-		\|-
	! style="text-align: center;"\|		! style="text-align: center;"\|
Line 66:		Line 66:
	===Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.)===		===Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.)===
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Miecze z Sirkap, II w. p.n.e – II w. n.e. Muzeum Taksili (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|mały\|~~150x150px~~\|Miecze z Sirkap, II w. p.n.e – II w. n.e. Muzeum Taksili (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]Proste miecze typu rzymskiego odnajdujemy wśród artefaktów z Taksili. Podczas gdy w Gandharze na reliefach spotyka się najczęściej miecze typu rzymskiego, to w okręgu Mathury głównym typem miecza jest ten o kształcie liścia – bardziej typowy dla Indii (Paul, 2005, s. 22).		\|[[Plik:Miecze z Sirkap, II w. p.n.e – II w. n.e. Muzeum Taksili (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|mały\|200x200px\|Miecze z Sirkap, II w. p.n.e – II w. n.e. Muzeum Taksili (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).\|alt=]]Proste miecze typu rzymskiego odnajdujemy wśród artefaktów z Taksili. Podczas gdy w Gandharze na reliefach spotyka się najczęściej miecze typu rzymskiego, to w okręgu Mathury głównym typem miecza jest ten o kształcie liścia – bardziej typowy dla Indii (Paul, 2005, s. 22).
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Bhārhut, Madhya Pradesh, część kolumny vediki, okres Śungów (100-80 p.n.e); Sanchi, stupa nr 1, brama zachodnia, strażnik (dvārapāla) (50 p.n.e.-50 n.e.).jpg\|mały\|150x150px\|		\|[[Plik:Bhārhut, Madhya Pradesh, część kolumny vediki, okres Śungów (100-80 p.n.e); Sanchi, stupa nr 1, brama zachodnia, strażnik (dvārapāla) (50 p.n.e.-50 n.e.).jpg\|mały\|150x150px\|