Cakra – dysk - Revision history

imported>AndBab at 10:05, 12 November 2021

2021-11-12T10:05:08Z

imported>AndBab at 09:52, 12 November 2021

2021-11-12T09:52:20Z

← Older revision		Revision as of 11:52, 12 November 2021
Line 50:		Line 50:
	Buddyjskie koło prawa ma identyczną ikonografię jak koło-dysk Kryszna-Wasudewy.		Buddyjskie koło prawa ma identyczną ikonografię jak koło-dysk Kryszna-Wasudewy.
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Vrishni coin.png\|mały\|~~150x150px~~\|Srebrna moneta Wrysznich, I w. p.n.e., z: Cunningham, 1963 (źródło: [[commons:File:Vrishni_coin.png\|wikimedi]]<nowiki/>a).]][[Plik:Taxila coin with wheel and Buddhist symbols.jpg\|mały\|200x200px\|Moneta z Taksili, II w. p.n.e. (źródło: [[commons:File:Taxila_coin_with_wheel_and_Buddhist_symbols.jpg\|wikimedia]]).\|alt=]][[Plik:Coin of the Bactrian King Agathokles.jpg\|mały\|200x200px\|Moneta indo-greckiego władcy Agathoclesa z Baktrii (190-180 p.n.e.) ukazująca dwie postacie, rewers: Vāsudeva-Kṛṣṇa (napis brahmi: „król Agathocles”), awers: Balarāma-Saṃkarṣaṇa (napis grecki) (źródło: [[commons:File:Coin_of_the_Bactrian_King_Agathokles.jpg\|wikimedia]])\|alt=]]Na srebrnej monecie z podpisem: ''vṛṣṇi-rājaṅṅya-gaṇasya-trātasta'', znajduje się symbol koła identyfikowany jako znak Kryszny-Wasudewy z dynastii Wrysznich.		\|[[Plik:Vrishni coin.png\|mały\|203x203px\|Srebrna moneta Wrysznich, I w. p.n.e., z: Cunningham, 1963 (źródło: [[commons:File:Vrishni_coin.png\|wikimedi]]<nowiki/>a).]][[Plik:Taxila coin with wheel and Buddhist symbols.jpg\|mały\|200x200px\|Moneta z Taksili, II w. p.n.e. (źródło: [[commons:File:Taxila_coin_with_wheel_and_Buddhist_symbols.jpg\|wikimedia]]).\|alt=]][[Plik:Coin of the Bactrian King Agathokles.jpg\|mały\|200x200px\|Moneta indo-greckiego władcy Agathoclesa z Baktrii (190-180 p.n.e.) ukazująca dwie postacie, rewers: Vāsudeva-Kṛṣṇa (napis brahmi: „król Agathocles”), awers: Balarāma-Saṃkarṣaṇa (napis grecki) (źródło: [[commons:File:Coin_of_the_Bactrian_King_Agathokles.jpg\|wikimedia]])\|alt=]]Na srebrnej monecie z podpisem: ''vṛṣṇi-rājaṅṅya-gaṇasya-trātasta'', znajduje się symbol koła identyfikowany jako znak Kryszny-Wasudewy z dynastii Wrysznich.

imported>AndBab: /* Celtowie – Taranis */

2021-11-12T09:48:31Z

Celtowie – Taranis

← Older revision		Revision as of 11:48, 12 November 2021
Line 77:		Line 77:
	\|[[Plik:Taranis, koła wotywne.jpg\|mały\|200x200px\|		\|[[Plik:Taranis, koła wotywne.jpg\|mały\|200x200px\|
	* Taranis, Le Chatelet, Gourzon, Haute-Marne, Francja (źródło: [[commons:File:Taranis_Jupiter_with_wheel_and_thunderbolt_Le_Chatelet_Gourzon_Haute_Marne.jpg\|wikimedia]]).		* Taranis, Le Chatelet, Gourzon, Haute-Marne, Francja (źródło: [[commons:File:Taranis_Jupiter_with_wheel_and_thunderbolt_Le_Chatelet_Gourzon_Haute_Marne.jpg\|wikimedia]]).
	* Koła wotywne (rouelles) z Galii Belgijskiej, 50 p.n.e. – 50 n.e. (źródło: [[commons:File:Rouelle_votive_wheels.jpg\|wikimedia]])		* Koła wotywne (rouelles) z Galii Belgijskiej, 50 p.n.e. – 50 n.e. (źródło: [[commons:File:Rouelle_votive_wheels.jpg\|wikimedia]])]]Jeszcze jeden, choć bardzo odległy trop wiedzie nas do kultury celtyckiej. Taranis to celtycki bóg pioruna. W ikonografii obok dzierżonego w ręce pioruna przedstawiany jest zazwyczaj z kołem szprychowym.
	~~\|alt=~~]]Jeszcze jeden, choć bardzo odległy trop wiedzie nas do kultury celtyckiej. Taranis to celtycki bóg pioruna. W ikonografii obok dzierżonego w ręce pioruna przedstawiany jest zazwyczaj z kołem szprychowym.


Line 84:		Line 83:
	\|-		\|-
	! style="text-align: center;"\|		! style="text-align: center;"\|

	=== Ćakra i sikhowie (XIX w.) ===		=== Ćakra i sikhowie (XIX w.) ===
	\|-		\|-

imported>AndBab: /* Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.) */

2021-11-12T09:47:44Z

Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.)

← Older revision		Revision as of 11:47, 12 November 2021
Line 62:		Line 62:
	\|[[Plik:Koło rydwanu z wypustkami - Dariusz I na polowaniu, odcisk pieczęci, British Museum. Złoty model rydwanu z nad Amu-darii (Oxus), V-IV p.n.e. British Museum.jpg\|mały\|200x200px\|		\|[[Plik:Koło rydwanu z wypustkami - Dariusz I na polowaniu, odcisk pieczęci, British Museum. Złoty model rydwanu z nad Amu-darii (Oxus), V-IV p.n.e. British Museum.jpg\|mały\|200x200px\|
	* Dariusz I na w rydwanie na polowaniu, odcisk pieczęci, podpis w staroperskim, elemickim i babilońskim, British Museum (źródło: [[commons:File:Seal_of_Darius_the_Great_British_Museum.jpg\|wikimedia]]).		* Dariusz I na w rydwanie na polowaniu, odcisk pieczęci, podpis w staroperskim, elemickim i babilońskim, British Museum (źródło: [[commons:File:Seal_of_Darius_the_Great_British_Museum.jpg\|wikimedia]]).
	* Złoty model rydwanu z nad Amu-darii (Oxus), z rejonu Takht-i Kuwad, Tadżykistan, okres Achemenidów, V-IV p.n.e. British Museum (1897,1231,7) (źródło: [[commons:File:Oxus_chariot_model.jpg\|wikimedia]])		* Złoty model rydwanu z nad Amu-darii (Oxus), z rejonu Takht-i Kuwad, Tadżykistan, okres Achemenidów, V-IV p.n.e. British Museum (1897,1231,7) (źródło: [[commons:File:Oxus_chariot_model.jpg\|wikimedia]])]]Koło-dysk przedstawiane na reliefach i monetach często posiada charakterystyczne wypustki na obręczy. Nie koniecznie muszą być one dyskwalifikujące koło jako część rydwanu. Podobne wypustki na obręczy widnieją na kole rydwanu Dariusza I z pieczęci oraz na modelu rydwanu z czasów Achemenidów. W prawdziwych rydwanach mogły ona zwiększać przyczepność koła do piaszczystych nawierzchni.
	~~\|alt=~~]]Koło-dysk przedstawiane na reliefach i monetach często posiada charakterystyczne wypustki na obręczy. Nie koniecznie muszą być one dyskwalifikujące koło jako część rydwanu. Podobne wypustki na obręczy widnieją na kole rydwanu Dariusza I z pieczęci oraz na modelu rydwanu z czasów Achemenidów. W prawdziwych rydwanach mogły ona zwiększać przyczepność koła do piaszczystych nawierzchni.


	Z drugiej strony jeśli potraktujemy ćakrę jako rodzaj broni, wówczas wypustki nabierają znaczenia militarnego – powodują dodatkowe obrażenia.		Z drugiej strony jeśli potraktujemy ćakrę jako rodzaj broni, wówczas wypustki nabierają znaczenia militarnego – powodują dodatkowe obrażenia.
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Rama Krishna at Chilas.jpg\|mały\|200x200px\|Naskalny wizerunek z Chilas (Pakistan) z inskrypcją w kharoszti wskazującą na Krysznę i Balaramę, I w.(źródło: [[commons:File:Rama_Krishna_at_Chilas.jpg\|wikimedia]]).~~\|alt=~~]]Najstarsze artefakty wskazujące na kult Kryszny i Wasudewy pochodzą z Gandhary i Bhaktrii. Sugeruje to, że kult bohaterów z klanu Wrysznich był popularny wśród ludności napływowej – Indo-Greków, a później Indo-Scytów. Tezę tę potwierdza naskalny relief z Chilas identyfikujący bohaterów w piśmie kharoszti. Dysk w ręku Kryszny jest pełen i posiada ostre wypustki.		\|[[Plik:Rama Krishna at Chilas.jpg\|mały\|200x200px\|Naskalny wizerunek z Chilas (Pakistan) z inskrypcją w kharoszti wskazującą na Krysznę i Balaramę, I w.(źródło: [[commons:File:Rama_Krishna_at_Chilas.jpg\|wikimedia]]).]]Najstarsze artefakty wskazujące na kult Kryszny i Wasudewy pochodzą z Gandhary i Bhaktrii. Sugeruje to, że kult bohaterów z klanu Wrysznich był popularny wśród ludności napływowej – Indo-Greków, a później Indo-Scytów. Tezę tę potwierdza naskalny relief z Chilas identyfikujący bohaterów w piśmie kharoszti. Dysk w ręku Kryszny jest pełen i posiada ostre wypustki.
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Jinnan Wali Dheri (IV-V w.), dharmaćakra, Muzeum Teksila (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|mały\|150x150px\|Jinnan Wali Dheri (IV-V w.), dharmaćakra, Muzeum Teksila (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]Wśród artefaktów z Jinnan Wali Dheri (okolice Taksili) znajduje się metalowy przedmiot identyfikowany jako dharmaćakra. Byłby to rzadki przykład metalowego koła prawa. W dodatku podwójny pierścień odbiega od tradycyjnego wyglądu koła rydwanu.		\|[[Plik:Jinnan Wali Dheri (IV-V w.), dharmaćakra, Muzeum Teksila (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|mały\|150x150px\|Jinnan Wali Dheri (IV-V w.), dharmaćakra, Muzeum Teksila (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]Wśród artefaktów z Jinnan Wali Dheri (okolice Taksili) znajduje się metalowy przedmiot identyfikowany jako dharmaćakra. Byłby to rzadki przykład metalowego koła prawa. W dodatku podwójny pierścień odbiega od tradycyjnego wyglądu koła rydwanu.

imported>AndBab at 09:46, 12 November 2021

2021-11-12T09:46:51Z

imported>AndBab: /* Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.) */

2021-11-12T09:43:54Z

Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.)

← Older revision		Revision as of 11:43, 12 November 2021
Line 44:		Line 44:
	* Lwi Kapitol Aśoki, Muzeum Lahore (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).		* Lwi Kapitol Aśoki, Muzeum Lahore (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).
	* Bhārhut, Madhya Pradesh, (vedikā), okres Śungów (100-80 p.n.e), czerwonawo-brązowy piaskowiec (źródło: [[commons:File:Bharhut_Pasenadi_Pillar_-_Dharmachakra.jpg\|wikimedia]])		* Bhārhut, Madhya Pradesh, (vedikā), okres Śungów (100-80 p.n.e), czerwonawo-brązowy piaskowiec (źródło: [[commons:File:Bharhut_Pasenadi_Pillar_-_Dharmachakra.jpg\|wikimedia]])
	* Sanchi, brama południowa, czczenie koła dharmy (50-0 p.n.e.) (źródło: [[commons:File:Dharmachakra_on_Pillar_-_South_Face_-_West_Pillar_-_South_Gateway_-_Stupa_1_-_Sanchi_Hill_2013-02-21_4355.JPG\|wikimedia]])		* Sanchi, brama południowa, czczenie koła dharmy (50-0 p.n.e.) (źródło: [[commons:File:Dharmachakra_on_Pillar_-_South_Face_-_West_Pillar_-_South_Gateway_-_Stupa_1_-_Sanchi_Hill_2013-02-21_4355.JPG\|wikimedia]])]]
	Ćakra w znaczeniu koła rydwanu zyskuje wysoką rangę jako symbol buddyjski. Koło prawa (''dharma-cakra'') pojawia się już na kolumnach Aśoki. W najstarszej rzeźbie buddyjskiej zastępuje samego Buddę i czczona jest na równi z nim. Jednak źródło symbolu nie jest jasne. Podanie o puszczeniu w ruch koła prawa przez wygłoszenia pierwszego kazania w Sarnath nie wyjaśnia dlaczego to właśnie koło nabrało rangi symbolu.		Ćakra w znaczeniu koła rydwanu zyskuje wysoką rangę jako symbol buddyjski. Koło prawa (''dharma-cakra'') pojawia się już na kolumnach Aśoki. W najstarszej rzeźbie buddyjskiej zastępuje samego Buddę i czczona jest na równi z nim. Jednak źródło symbolu nie jest jasne. Podanie o puszczeniu w ruch koła prawa przez wygłoszenia pierwszego kazania w Sarnath nie wyjaśnia dlaczego to właśnie koło nabrało rangi symbolu.

imported>AndBab: /* Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.) */

2021-11-12T09:42:44Z

Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.)

← Older revision		Revision as of 11:42, 12 November 2021
Line 45:		Line 45:
	* Bhārhut, Madhya Pradesh, (vedikā), okres Śungów (100-80 p.n.e), czerwonawo-brązowy piaskowiec (źródło: [[commons:File:Bharhut_Pasenadi_Pillar_-_Dharmachakra.jpg\|wikimedia]])		* Bhārhut, Madhya Pradesh, (vedikā), okres Śungów (100-80 p.n.e), czerwonawo-brązowy piaskowiec (źródło: [[commons:File:Bharhut_Pasenadi_Pillar_-_Dharmachakra.jpg\|wikimedia]])
	* Sanchi, brama południowa, czczenie koła dharmy (50-0 p.n.e.) (źródło: [[commons:File:Dharmachakra_on_Pillar_-_South_Face_-_West_Pillar_-_South_Gateway_-_Stupa_1_-_Sanchi_Hill_2013-02-21_4355.JPG\|wikimedia]])		* Sanchi, brama południowa, czczenie koła dharmy (50-0 p.n.e.) (źródło: [[commons:File:Dharmachakra_on_Pillar_-_South_Face_-_West_Pillar_-_South_Gateway_-_Stupa_1_-_Sanchi_Hill_2013-02-21_4355.JPG\|wikimedia]])
	~~\|alt=]]~~Ćakra w znaczeniu koła rydwanu zyskuje wysoką rangę jako symbol buddyjski. Koło prawa (''dharma-cakra'') pojawia się już na kolumnach Aśoki. W najstarszej rzeźbie buddyjskiej zastępuje samego Buddę i czczona jest na równi z nim. Jednak źródło symbolu nie jest jasne. Podanie o puszczeniu w ruch koła prawa przez wygłoszenia pierwszego kazania w Sarnath nie wyjaśnia dlaczego to właśnie koło nabrało rangi symbolu.		Ćakra w znaczeniu koła rydwanu zyskuje wysoką rangę jako symbol buddyjski. Koło prawa (''dharma-cakra'') pojawia się już na kolumnach Aśoki. W najstarszej rzeźbie buddyjskiej zastępuje samego Buddę i czczona jest na równi z nim. Jednak źródło symbolu nie jest jasne. Podanie o puszczeniu w ruch koła prawa przez wygłoszenia pierwszego kazania w Sarnath nie wyjaśnia dlaczego to właśnie koło nabrało rangi symbolu.

imported>AndBab: /* Historia */

2021-11-12T09:41:52Z

Historia

← Older revision		Revision as of 11:41, 12 November 2021
Line 16:		Line 16:
	=== „Pierścień i kijek” - Mezopotamia i Persowie (1800-330 p.n.e.) ===		=== „Pierścień i kijek” - Mezopotamia i Persowie (1800-330 p.n.e.) ===
	\|-		\|-
	\|[[Plik:IX w, Marduk, główne bóstwo Babilonu z wężem-smokiem, szkic-F. H. Weissbach.jpg\|mały\|~~150x150px~~\|IX w, Marduk, główne bóstwo Babilonu z wężem-smokiem, szkic z F. H. Weissbach (źródło: [[commons:File:Marduk_and_pet.jpg\|wikimedia]]).]][[Plik:Persepolis - carved Faravahar.jpg\|mały\|~~150x150px~~\|Frawaszi lub Ahura Mazda z Persepolis (źródło: [[commons:File:Persepolis_-_carved_Faravahar.JPG\|wikimedia]])]][[Plik:Ahura Mazda (po prawej) przekazuje Ardaszirowi I pierścień władzy, Naqsh-e Rustam, III p.n.e..jpg\|mały\|~~150x150px~~\|Ahura Mazda (po prawej) przekazuje Ardaszirowi I pierścień władzy, Naqsh-e Rustam, III p.n.e. (źródło: [[commons:File:Naqsh_i_Rustam._Investiture_d'Ardashir_1.jpg\|wikimedia]]).]]Bogowie i boginie Mezopotamii (od renesansu sumeryjskiego po okres neoasyryjski) przedstawiani na reliefach i pieczęciach często trzymają charakterystyczny pierścień i kijek. Mogą je też przekazywać stojącemu przed nimi darczyńcy lub władcy.		\|[[Plik:IX w, Marduk, główne bóstwo Babilonu z wężem-smokiem, szkic-F. H. Weissbach.jpg\|mały\|247x247px\|IX w, Marduk, główne bóstwo Babilonu z wężem-smokiem, szkic z F. H. Weissbach (źródło: [[commons:File:Marduk_and_pet.jpg\|wikimedia]]).\|alt=]][[Plik:Persepolis - carved Faravahar.jpg\|mały\|200x200px\|Frawaszi lub Ahura Mazda z Persepolis (źródło: [[commons:File:Persepolis_-_carved_Faravahar.JPG\|wikimedia]])\|alt=]][[Plik:Ahura Mazda (po prawej) przekazuje Ardaszirowi I pierścień władzy, Naqsh-e Rustam, III p.n.e..jpg\|mały\|200x200px\|Ahura Mazda (po prawej) przekazuje Ardaszirowi I pierścień władzy, Naqsh-e Rustam, III p.n.e. (źródło: [[commons:File:Naqsh_i_Rustam._Investiture_d'Ardashir_1.jpg\|wikimedia]]).\|alt=]]Bogowie i boginie Mezopotamii (od renesansu sumeryjskiego po okres neoasyryjski) przedstawiani na reliefach i pieczęciach często trzymają charakterystyczny pierścień i kijek. Mogą je też przekazywać stojącemu przed nimi darczyńcy lub władcy.


Line 41:		Line 41:
	=== Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.) ===		=== Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.) ===
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Dharma-cakra - Lwi Kapitol Aśoki, Muzeum Lahore; Bhārhut, Madhya Pradesh, (vedikā), okres Śungów (100-80 p.n.e); Sanchi, brama południowa, czczenie koła dharmy (50-0 p.n.e.).jpg\|mały\|~~150x150px~~\|		\|[[Plik:Dharma-cakra - Lwi Kapitol Aśoki, Muzeum Lahore; Bhārhut, Madhya Pradesh, (vedikā), okres Śungów (100-80 p.n.e); Sanchi, brama południowa, czczenie koła dharmy (50-0 p.n.e.).jpg\|mały\|200x200px\|
	* Lwi Kapitol Aśoki, Muzeum Lahore (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).		* Lwi Kapitol Aśoki, Muzeum Lahore (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).
	* Bhārhut, Madhya Pradesh, (vedikā), okres Śungów (100-80 p.n.e), czerwonawo-brązowy piaskowiec (źródło: [[commons:File:Bharhut_Pasenadi_Pillar_-_Dharmachakra.jpg\|wikimedia]])		* Bhārhut, Madhya Pradesh, (vedikā), okres Śungów (100-80 p.n.e), czerwonawo-brązowy piaskowiec (źródło: [[commons:File:Bharhut_Pasenadi_Pillar_-_Dharmachakra.jpg\|wikimedia]])
	* Sanchi, brama południowa, czczenie koła dharmy (50-0 p.n.e.) (źródło: [[commons:File:Dharmachakra_on_Pillar_-_South_Face_-_West_Pillar_-_South_Gateway_-_Stupa_1_-_Sanchi_Hill_2013-02-21_4355.JPG\|wikimedia]])		* Sanchi, brama południowa, czczenie koła dharmy (50-0 p.n.e.) (źródło: [[commons:File:Dharmachakra_on_Pillar_-_South_Face_-_West_Pillar_-_South_Gateway_-_Stupa_1_-_Sanchi_Hill_2013-02-21_4355.JPG\|wikimedia]])
	]]Ćakra w znaczeniu koła rydwanu zyskuje wysoką rangę jako symbol buddyjski. Koło prawa (''dharma-cakra'') pojawia się już na kolumnach Aśoki. W najstarszej rzeźbie buddyjskiej zastępuje samego Buddę i czczona jest na równi z nim. Jednak źródło symbolu nie jest jasne. Podanie o puszczeniu w ruch koła prawa przez wygłoszenia pierwszego kazania w Sarnath nie wyjaśnia dlaczego to właśnie koło nabrało rangi symbolu.		\|alt=]]Ćakra w znaczeniu koła rydwanu zyskuje wysoką rangę jako symbol buddyjski. Koło prawa (''dharma-cakra'') pojawia się już na kolumnach Aśoki. W najstarszej rzeźbie buddyjskiej zastępuje samego Buddę i czczona jest na równi z nim. Jednak źródło symbolu nie jest jasne. Podanie o puszczeniu w ruch koła prawa przez wygłoszenia pierwszego kazania w Sarnath nie wyjaśnia dlaczego to właśnie koło nabrało rangi symbolu.

imported>AndBab: /* Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.) */

2021-11-12T09:34:02Z

Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.)

← Older revision		Revision as of 11:34, 12 November 2021
Line 50:		Line 50:
	Buddyjskie koło prawa ma identyczną ikonografię jak koło-dysk Kryszna-Wasudewy.		Buddyjskie koło prawa ma identyczną ikonografię jak koło-dysk Kryszna-Wasudewy.
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Vrishni coin.png\|mały\|150x150px\|Srebrna moneta Wrysznich, I w. p.n.e., z: Cunningham, 1963 (źródło: [[commons:File:Vrishni_coin.png\|wikimedi]]<nowiki/>a).]][[Plik:Taxila coin with wheel and Buddhist symbols.jpg\|mały\|150x150px\|Moneta z Taksili, II w. p.n.e. (źródło: [[commons:File:Taxila_coin_with_wheel_and_Buddhist_symbols.jpg\|wikimedia]]).]][[Plik:Coin of the Bactrian King Agathokles.jpg\|mały\|Moneta indo-greckiego władcy Agathoclesa z Baktrii (190-180 p.n.e.) ukazująca dwie postacie, rewers: Vāsudeva-Kṛṣṇa (napis brahmi: „król Agathocles”), awers: Balarāma-Saṃkarṣaṇa (napis grecki) (źródło: [[commons:File:Coin_of_the_Bactrian_King_Agathokles.jpg\|wikimedia]])]]Na srebrnej monecie z podpisem: ''vṛṣṇi-rājaṅṅya-gaṇasya-trātasta'', znajduje się symbol koła identyfikowany jako znak Kryszny-Wasudewy z dynastii Wrysznich.		\|[[Plik:Vrishni coin.png\|mały\|150x150px\|Srebrna moneta Wrysznich, I w. p.n.e., z: Cunningham, 1963 (źródło: [[commons:File:Vrishni_coin.png\|wikimedi]]<nowiki/>a).]][[Plik:Taxila coin with wheel and Buddhist symbols.jpg\|mały\|150x150px\|Moneta z Taksili, II w. p.n.e. (źródło: [[commons:File:Taxila_coin_with_wheel_and_Buddhist_symbols.jpg\|wikimedia]]).]][[Plik:Coin of the Bactrian King Agathokles.jpg\|mały\|150x150px\|Moneta indo-greckiego władcy Agathoclesa z Baktrii (190-180 p.n.e.) ukazująca dwie postacie, rewers: Vāsudeva-Kṛṣṇa (napis brahmi: „król Agathocles”), awers: Balarāma-Saṃkarṣaṇa (napis grecki) (źródło: [[commons:File:Coin_of_the_Bactrian_King_Agathokles.jpg\|wikimedia]])]]Na srebrnej monecie z podpisem: ''vṛṣṇi-rājaṅṅya-gaṇasya-trātasta'', znajduje się symbol koła identyfikowany jako znak Kryszny-Wasudewy z dynastii Wrysznich.


Line 73:		Line 73:
	\|-		\|-
	! style="text-align: center;"\|		! style="text-align: center;"\|

	=== Celtowie – Taranis ===		=== Celtowie – Taranis ===
	\|-		\|-

imported>AndBab: /* „Pierścień i kijek” - Mezopotamia i Persowie (1800-330 p.n.e.) */

2021-11-12T09:33:29Z

„Pierścień i kijek” - Mezopotamia i Persowie (1800-330 p.n.e.)

← Older revision		Revision as of 11:33, 12 November 2021
Line 16:		Line 16:
	=== „Pierścień i kijek” - Mezopotamia i Persowie (1800-330 p.n.e.) ===		=== „Pierścień i kijek” - Mezopotamia i Persowie (1800-330 p.n.e.) ===
	\|-		\|-
	\|[[Plik:IX w, Marduk, główne bóstwo Babilonu z wężem-smokiem, szkic-F. H. Weissbach.jpg\|mały\|150x150px\|IX w, Marduk, główne bóstwo Babilonu z wężem-smokiem, szkic z F. H. Weissbach (źródło: [[commons:File:Marduk_and_pet.jpg\|wikimedia]]).]][[Plik:Persepolis - carved Faravahar.jpg\|mały\|150x150px\|Frawaszi lub Ahura Mazda z Persepolis (źródło: [[commons:File:Persepolis_-_carved_Faravahar.JPG\|wikimedia]])]][[Plik:Ahura Mazda (po prawej) przekazuje Ardaszirowi I pierścień władzy, Naqsh-e Rustam, III p.n.e..jpg\|mały\|Ahura Mazda (po prawej) przekazuje Ardaszirowi I pierścień władzy, Naqsh-e Rustam, III p.n.e. (źródło: [[commons:File:Naqsh_i_Rustam._Investiture_d'Ardashir_1.jpg\|wikimedia]]).]]Bogowie i boginie Mezopotamii (od renesansu sumeryjskiego po okres neoasyryjski) przedstawiani na reliefach i pieczęciach często trzymają charakterystyczny pierścień i kijek. Mogą je też przekazywać stojącemu przed nimi darczyńcy lub władcy.		\|[[Plik:IX w, Marduk, główne bóstwo Babilonu z wężem-smokiem, szkic-F. H. Weissbach.jpg\|mały\|150x150px\|IX w, Marduk, główne bóstwo Babilonu z wężem-smokiem, szkic z F. H. Weissbach (źródło: [[commons:File:Marduk_and_pet.jpg\|wikimedia]]).]][[Plik:Persepolis - carved Faravahar.jpg\|mały\|150x150px\|Frawaszi lub Ahura Mazda z Persepolis (źródło: [[commons:File:Persepolis_-_carved_Faravahar.JPG\|wikimedia]])]][[Plik:Ahura Mazda (po prawej) przekazuje Ardaszirowi I pierścień władzy, Naqsh-e Rustam, III p.n.e..jpg\|mały\|150x150px\|Ahura Mazda (po prawej) przekazuje Ardaszirowi I pierścień władzy, Naqsh-e Rustam, III p.n.e. (źródło: [[commons:File:Naqsh_i_Rustam._Investiture_d'Ardashir_1.jpg\|wikimedia]]).]]Bogowie i boginie Mezopotamii (od renesansu sumeryjskiego po okres neoasyryjski) przedstawiani na reliefach i pieczęciach często trzymają charakterystyczny pierścień i kijek. Mogą je też przekazywać stojącemu przed nimi darczyńcy lub władcy.


Line 29:		Line 29:
	\|-		\|-
	! style="text-align: center;"\|		! style="text-align: center;"\|

	=== Pięciobój w Grecji (708 p.n.e.-241 n.e.) ===		=== Pięciobój w Grecji (708 p.n.e.-241 n.e.) ===
	\|-		\|-

← Older revision		Revision as of 11:47, 12 November 2021
Line 62:		Line 62:
	\|[[Plik:Koło rydwanu z wypustkami - Dariusz I na polowaniu, odcisk pieczęci, British Museum. Złoty model rydwanu z nad Amu-darii (Oxus), V-IV p.n.e. British Museum.jpg\|mały\|200x200px\|		\|[[Plik:Koło rydwanu z wypustkami - Dariusz I na polowaniu, odcisk pieczęci, British Museum. Złoty model rydwanu z nad Amu-darii (Oxus), V-IV p.n.e. British Museum.jpg\|mały\|200x200px\|
	* Dariusz I na w rydwanie na polowaniu, odcisk pieczęci, podpis w staroperskim, elemickim i babilońskim, British Museum (źródło: [[commons:File:Seal_of_Darius_the_Great_British_Museum.jpg\|wikimedia]]).		* Dariusz I na w rydwanie na polowaniu, odcisk pieczęci, podpis w staroperskim, elemickim i babilońskim, British Museum (źródło: [[commons:File:Seal_of_Darius_the_Great_British_Museum.jpg\|wikimedia]]).
	* Złoty model rydwanu z nad Amu-darii (Oxus), z rejonu Takht-i Kuwad, Tadżykistan, okres Achemenidów, V-IV p.n.e. British Museum (1897,1231,7) (źródło: [[commons:File:Oxus_chariot_model.jpg\|wikimedia]])		* Złoty model rydwanu z nad Amu-darii (Oxus), z rejonu Takht-i Kuwad, Tadżykistan, okres Achemenidów, V-IV p.n.e. British Museum (1897,1231,7) (źródło: [[commons:File:Oxus_chariot_model.jpg\|wikimedia]])]]Koło-dysk przedstawiane na reliefach i monetach często posiada charakterystyczne wypustki na obręczy. Nie koniecznie muszą być one dyskwalifikujące koło jako część rydwanu. Podobne wypustki na obręczy widnieją na kole rydwanu Dariusza I z pieczęci oraz na modelu rydwanu z czasów Achemenidów. W prawdziwych rydwanach mogły ona zwiększać przyczepność koła do piaszczystych nawierzchni.
	~~\|alt=~~]]Koło-dysk przedstawiane na reliefach i monetach często posiada charakterystyczne wypustki na obręczy. Nie koniecznie muszą być one dyskwalifikujące koło jako część rydwanu. Podobne wypustki na obręczy widnieją na kole rydwanu Dariusza I z pieczęci oraz na modelu rydwanu z czasów Achemenidów. W prawdziwych rydwanach mogły ona zwiększać przyczepność koła do piaszczystych nawierzchni.


	Z drugiej strony jeśli potraktujemy ćakrę jako rodzaj broni, wówczas wypustki nabierają znaczenia militarnego – powodują dodatkowe obrażenia.		Z drugiej strony jeśli potraktujemy ćakrę jako rodzaj broni, wówczas wypustki nabierają znaczenia militarnego – powodują dodatkowe obrażenia.
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Rama Krishna at Chilas.jpg\|mały\|200x200px\|Naskalny wizerunek z Chilas (Pakistan) z inskrypcją w kharoszti wskazującą na Krysznę i Balaramę, I w.(źródło: [[commons:File:Rama_Krishna_at_Chilas.jpg\|wikimedia]]).~~\|alt=~~]]Najstarsze artefakty wskazujące na kult Kryszny i Wasudewy pochodzą z Gandhary i Bhaktrii. Sugeruje to, że kult bohaterów z klanu Wrysznich był popularny wśród ludności napływowej – Indo-Greków, a później Indo-Scytów. Tezę tę potwierdza naskalny relief z Chilas identyfikujący bohaterów w piśmie kharoszti. Dysk w ręku Kryszny jest pełen i posiada ostre wypustki.		\|[[Plik:Rama Krishna at Chilas.jpg\|mały\|200x200px\|Naskalny wizerunek z Chilas (Pakistan) z inskrypcją w kharoszti wskazującą na Krysznę i Balaramę, I w.(źródło: [[commons:File:Rama_Krishna_at_Chilas.jpg\|wikimedia]]).]]Najstarsze artefakty wskazujące na kult Kryszny i Wasudewy pochodzą z Gandhary i Bhaktrii. Sugeruje to, że kult bohaterów z klanu Wrysznich był popularny wśród ludności napływowej – Indo-Greków, a później Indo-Scytów. Tezę tę potwierdza naskalny relief z Chilas identyfikujący bohaterów w piśmie kharoszti. Dysk w ręku Kryszny jest pełen i posiada ostre wypustki.
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Jinnan Wali Dheri (IV-V w.), dharmaćakra, Muzeum Teksila (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|mały\|150x150px\|Jinnan Wali Dheri (IV-V w.), dharmaćakra, Muzeum Teksila (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]Wśród artefaktów z Jinnan Wali Dheri (okolice Taksili) znajduje się metalowy przedmiot identyfikowany jako dharmaćakra. Byłby to rzadki przykład metalowego koła prawa. W dodatku podwójny pierścień odbiega od tradycyjnego wyglądu koła rydwanu.		\|[[Plik:Jinnan Wali Dheri (IV-V w.), dharmaćakra, Muzeum Teksila (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|mały\|150x150px\|Jinnan Wali Dheri (IV-V w.), dharmaćakra, Muzeum Teksila (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]Wśród artefaktów z Jinnan Wali Dheri (okolice Taksili) znajduje się metalowy przedmiot identyfikowany jako dharmaćakra. Byłby to rzadki przykład metalowego koła prawa. W dodatku podwójny pierścień odbiega od tradycyjnego wyglądu koła rydwanu.

← Older revision		Revision as of 11:46, 12 November 2021
Line 50:		Line 50:
	Buddyjskie koło prawa ma identyczną ikonografię jak koło-dysk Kryszna-Wasudewy.		Buddyjskie koło prawa ma identyczną ikonografię jak koło-dysk Kryszna-Wasudewy.
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Vrishni coin.png\|mały\|150x150px\|Srebrna moneta Wrysznich, I w. p.n.e., z: Cunningham, 1963 (źródło: [[commons:File:Vrishni_coin.png\|wikimedi]]<nowiki/>a).]][[Plik:Taxila coin with wheel and Buddhist symbols.jpg\|mały\|~~150x150px~~\|Moneta z Taksili, II w. p.n.e. (źródło: [[commons:File:Taxila_coin_with_wheel_and_Buddhist_symbols.jpg\|wikimedia]]).]][[Plik:Coin of the Bactrian King Agathokles.jpg\|mały\|~~150x150px~~\|Moneta indo-greckiego władcy Agathoclesa z Baktrii (190-180 p.n.e.) ukazująca dwie postacie, rewers: Vāsudeva-Kṛṣṇa (napis brahmi: „król Agathocles”), awers: Balarāma-Saṃkarṣaṇa (napis grecki) (źródło: [[commons:File:Coin_of_the_Bactrian_King_Agathokles.jpg\|wikimedia]])]]Na srebrnej monecie z podpisem: ''vṛṣṇi-rājaṅṅya-gaṇasya-trātasta'', znajduje się symbol koła identyfikowany jako znak Kryszny-Wasudewy z dynastii Wrysznich.		\|[[Plik:Vrishni coin.png\|mały\|150x150px\|Srebrna moneta Wrysznich, I w. p.n.e., z: Cunningham, 1963 (źródło: [[commons:File:Vrishni_coin.png\|wikimedi]]<nowiki/>a).]][[Plik:Taxila coin with wheel and Buddhist symbols.jpg\|mały\|200x200px\|Moneta z Taksili, II w. p.n.e. (źródło: [[commons:File:Taxila_coin_with_wheel_and_Buddhist_symbols.jpg\|wikimedia]]).\|alt=]][[Plik:Coin of the Bactrian King Agathokles.jpg\|mały\|200x200px\|Moneta indo-greckiego władcy Agathoclesa z Baktrii (190-180 p.n.e.) ukazująca dwie postacie, rewers: Vāsudeva-Kṛṣṇa (napis brahmi: „król Agathocles”), awers: Balarāma-Saṃkarṣaṇa (napis grecki) (źródło: [[commons:File:Coin_of_the_Bactrian_King_Agathokles.jpg\|wikimedia]])\|alt=]]Na srebrnej monecie z podpisem: ''vṛṣṇi-rājaṅṅya-gaṇasya-trātasta'', znajduje się symbol koła identyfikowany jako znak Kryszny-Wasudewy z dynastii Wrysznich.


Line 60:		Line 60:
	Na monecie indo-greckiej z II w. p.n.e. odnalezionej w Ai-Khanoum (Uzbekistan, starożytna Alekandria nad Oxusem), na rewersie znajduje się postać Kryszny-Wasudewy dzierżącego w lewym ręku koło, a na awersie umieszczony jest Balarama-Sankarszana z charakterystycznym dla niego radłem i maczugą. Jeśli przyjmiemy tezę Puskasa<ref>Puskás, I. (1990). Magasthenes and the „Indian Gods” Herakles and Dionysos. ''Mediterranean Studies'', ''2'', 39–47. JSTOR, s. 42.</ref>, że Indo-Grecy identyfikowali Balaramę z Dionizosem, a Krysznę z Heraklesem, wówczas w przedstawionej na monecie symbolice można dopatrywać się znaczeń agrarnych. Dionizos, zgodnie z opinią Greków (Arrian, Indica), miał nauczyć hindusów produkcji wina i sztuki agrarnej, w tym wprowadzić pług.		Na monecie indo-greckiej z II w. p.n.e. odnalezionej w Ai-Khanoum (Uzbekistan, starożytna Alekandria nad Oxusem), na rewersie znajduje się postać Kryszny-Wasudewy dzierżącego w lewym ręku koło, a na awersie umieszczony jest Balarama-Sankarszana z charakterystycznym dla niego radłem i maczugą. Jeśli przyjmiemy tezę Puskasa<ref>Puskás, I. (1990). Magasthenes and the „Indian Gods” Herakles and Dionysos. ''Mediterranean Studies'', ''2'', 39–47. JSTOR, s. 42.</ref>, że Indo-Grecy identyfikowali Balaramę z Dionizosem, a Krysznę z Heraklesem, wówczas w przedstawionej na monecie symbolice można dopatrywać się znaczeń agrarnych. Dionizos, zgodnie z opinią Greków (Arrian, Indica), miał nauczyć hindusów produkcji wina i sztuki agrarnej, w tym wprowadzić pług.
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Koło rydwanu z wypustkami - Dariusz I na polowaniu, odcisk pieczęci, British Museum. Złoty model rydwanu z nad Amu-darii (Oxus), V-IV p.n.e. British Museum.jpg\|mały\|~~150x150px~~\|		\|[[Plik:Koło rydwanu z wypustkami - Dariusz I na polowaniu, odcisk pieczęci, British Museum. Złoty model rydwanu z nad Amu-darii (Oxus), V-IV p.n.e. British Museum.jpg\|mały\|200x200px\|
	* Dariusz I na w rydwanie na polowaniu, odcisk pieczęci, podpis w staroperskim, elemickim i babilońskim, British Museum (źródło: [[commons:File:Seal_of_Darius_the_Great_British_Museum.jpg\|wikimedia]]).		* Dariusz I na w rydwanie na polowaniu, odcisk pieczęci, podpis w staroperskim, elemickim i babilońskim, British Museum (źródło: [[commons:File:Seal_of_Darius_the_Great_British_Museum.jpg\|wikimedia]]).
	* Złoty model rydwanu z nad Amu-darii (Oxus), z rejonu Takht-i Kuwad, Tadżykistan, okres Achemenidów, V-IV p.n.e. British Museum (1897,1231,7) (źródło: [[commons:File:Oxus_chariot_model.jpg\|wikimedia]])		* Złoty model rydwanu z nad Amu-darii (Oxus), z rejonu Takht-i Kuwad, Tadżykistan, okres Achemenidów, V-IV p.n.e. British Museum (1897,1231,7) (źródło: [[commons:File:Oxus_chariot_model.jpg\|wikimedia]])
	]]Koło-dysk przedstawiane na reliefach i monetach często posiada charakterystyczne wypustki na obręczy. Nie koniecznie muszą być one dyskwalifikujące koło jako część rydwanu. Podobne wypustki na obręczy widnieją na kole rydwanu Dariusza I z pieczęci oraz na modelu rydwanu z czasów Achemenidów. W prawdziwych rydwanach mogły ona zwiększać przyczepność koła do piaszczystych nawierzchni.		\|alt=]]Koło-dysk przedstawiane na reliefach i monetach często posiada charakterystyczne wypustki na obręczy. Nie koniecznie muszą być one dyskwalifikujące koło jako część rydwanu. Podobne wypustki na obręczy widnieją na kole rydwanu Dariusza I z pieczęci oraz na modelu rydwanu z czasów Achemenidów. W prawdziwych rydwanach mogły ona zwiększać przyczepność koła do piaszczystych nawierzchni.


	Z drugiej strony jeśli potraktujemy ćakrę jako rodzaj broni, wówczas wypustki nabierają znaczenia militarnego – powodują dodatkowe obrażenia.		Z drugiej strony jeśli potraktujemy ćakrę jako rodzaj broni, wówczas wypustki nabierają znaczenia militarnego – powodują dodatkowe obrażenia.
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Rama Krishna at Chilas.jpg\|mały\|~~150x150px~~\|Naskalny wizerunek z Chilas (Pakistan) z inskrypcją w kharoszti wskazującą na Krysznę i Balaramę, I w.(źródło: [[commons:File:Rama_Krishna_at_Chilas.jpg\|wikimedia]]).]]Najstarsze artefakty wskazujące na kult Kryszny i Wasudewy pochodzą z Gandhary i Bhaktrii. Sugeruje to, że kult bohaterów z klanu Wrysznich był popularny wśród ludności napływowej – Indo-Greków, a później Indo-Scytów. Tezę tę potwierdza naskalny relief z Chilas identyfikujący bohaterów w piśmie kharoszti. Dysk w ręku Kryszny jest pełen i posiada ostre wypustki.		\|[[Plik:Rama Krishna at Chilas.jpg\|mały\|200x200px\|Naskalny wizerunek z Chilas (Pakistan) z inskrypcją w kharoszti wskazującą na Krysznę i Balaramę, I w.(źródło: [[commons:File:Rama_Krishna_at_Chilas.jpg\|wikimedia]]).\|alt=]]Najstarsze artefakty wskazujące na kult Kryszny i Wasudewy pochodzą z Gandhary i Bhaktrii. Sugeruje to, że kult bohaterów z klanu Wrysznich był popularny wśród ludności napływowej – Indo-Greków, a później Indo-Scytów. Tezę tę potwierdza naskalny relief z Chilas identyfikujący bohaterów w piśmie kharoszti. Dysk w ręku Kryszny jest pełen i posiada ostre wypustki.
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Jinnan Wali Dheri (IV-V w.), dharmaćakra, Muzeum Teksila (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|mały\|150x150px\|Jinnan Wali Dheri (IV-V w.), dharmaćakra, Muzeum Teksila (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]Wśród artefaktów z Jinnan Wali Dheri (okolice Taksili) znajduje się metalowy przedmiot identyfikowany jako dharmaćakra. Byłby to rzadki przykład metalowego koła prawa. W dodatku podwójny pierścień odbiega od tradycyjnego wyglądu koła rydwanu.		\|[[Plik:Jinnan Wali Dheri (IV-V w.), dharmaćakra, Muzeum Teksila (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|mały\|150x150px\|Jinnan Wali Dheri (IV-V w.), dharmaćakra, Muzeum Teksila (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]Wśród artefaktów z Jinnan Wali Dheri (okolice Taksili) znajduje się metalowy przedmiot identyfikowany jako dharmaćakra. Byłby to rzadki przykład metalowego koła prawa. W dodatku podwójny pierścień odbiega od tradycyjnego wyglądu koła rydwanu.
Line 76:		Line 76:
	=== Celtowie – Taranis ===		=== Celtowie – Taranis ===
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Taranis, koła wotywne.jpg\|mały\|~~150x150px~~\|		\|[[Plik:Taranis, koła wotywne.jpg\|mały\|200x200px\|
	* Taranis, Le Chatelet, Gourzon, Haute-Marne, Francja (źródło: [[commons:File:Taranis_Jupiter_with_wheel_and_thunderbolt_Le_Chatelet_Gourzon_Haute_Marne.jpg\|wikimedia]]).		* Taranis, Le Chatelet, Gourzon, Haute-Marne, Francja (źródło: [[commons:File:Taranis_Jupiter_with_wheel_and_thunderbolt_Le_Chatelet_Gourzon_Haute_Marne.jpg\|wikimedia]]).
	* Koła wotywne (rouelles) z Galii Belgijskiej, 50 p.n.e. – 50 n.e. (źródło: [[commons:File:Rouelle_votive_wheels.jpg\|wikimedia]])		* Koła wotywne (rouelles) z Galii Belgijskiej, 50 p.n.e. – 50 n.e. (źródło: [[commons:File:Rouelle_votive_wheels.jpg\|wikimedia]])
	]]Jeszcze jeden, choć bardzo odległy trop wiedzie nas do kultury celtyckiej. Taranis to celtycki bóg pioruna. W ikonografii obok dzierżonego w ręce pioruna przedstawiany jest zazwyczaj z kołem szprychowym.		\|alt=]]Jeszcze jeden, choć bardzo odległy trop wiedzie nas do kultury celtyckiej. Taranis to celtycki bóg pioruna. W ikonografii obok dzierżonego w ręce pioruna przedstawiany jest zazwyczaj z kołem szprychowym.


Line 87:		Line 87:
	=== Ćakra i sikhowie (XIX w.) ===		=== Ćakra i sikhowie (XIX w.) ===
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Ćakra, XX w., Muzeum Lahore (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|mały\|150x150px\|Ćakra, XX w., Muzeum Lahore (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]][[Plik:Sikhs with chakrams.jpg\|mały\|~~150x150px~~\|Sikhowie z ćakrami, z napisem „Nihang z Hazur Sahib”, 1844 (źródło: [[commons:File:Sikhs_with_chakrams.jpg\|wikimedia]])]]Ćakra jako oręż sikhów zaświadczona jest od XIX w. Są to większe i mniejsze dyski (12-30 cm) z zaostrzonymi krawędziami. Ćakry używane były jako broń ciskana ręką, element broni ochronnej oraz pomoc podczas walki w zwarciu. Sikhowie nosili je na wysokim turbanie, który zapewniał ich wygodny transport.		\|[[Plik:Ćakra, XX w., Muzeum Lahore (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|mały\|150x150px\|Ćakra, XX w., Muzeum Lahore (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]][[Plik:Sikhs with chakrams.jpg\|mały\|203x203px\|Sikhowie z ćakrami, z napisem „Nihang z Hazur Sahib”, 1844 (źródło: [[commons:File:Sikhs_with_chakrams.jpg\|wikimedia]])\|alt=]]Ćakra jako oręż sikhów zaświadczona jest od XIX w. Są to większe i mniejsze dyski (12-30 cm) z zaostrzonymi krawędziami. Ćakry używane były jako broń ciskana ręką, element broni ochronnej oraz pomoc podczas walki w zwarciu. Sikhowie nosili je na wysokim turbanie, który zapewniał ich wygodny transport.
	\|}		\|}