MarcinK:

<InfoBox artykul>
<title source="tytuł">
<default></default>
</title>
<data source="artykul">
<label>Artykuł</label>
<default></default>
</data>
<data source="autor">
<label>Autor</label>
<default></default>
</data>
<data source="redaktorzy">
<label>Redaktorzy</label>
<default></default>
</data>
<data source="data-publikacji">
<label>Data publikacji</label>
<default></default>
</data>
<data source="jezyk">
<label>Język</label>
<default></default>
</data>
<data source="kategoria">
<label>Kategoria</label>
<default></default>
</data>
</InfoBox>

2023-02-09T15:02:11Z

MarcinK:

== Podział broni ==
{{InfoBox|wiersz1=Andrzej Babkiewicz|wiersz2=Karina Babkiewicz|wiersz3=2022-12-29}}
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest '''łuk''' (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: ''dhanus, cāpa, kārmuka''. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na '''strzały'''. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy z nazwy lub sposobu ich użycia.

Drugą najchętniej opisywaną bronią jest '''maczuga''' (wzmiankowana 1268 razy<ref>Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin ''daṇḍa'' wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.</ref>). Autorzy nazywają ją: ''gadā, daṇḍa, parigha, musala''. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.

Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest '''włócznia''' lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy<ref>W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin ''śakti'' wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.</ref>). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: ''śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi''. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.

Czwartą często wzmiankowaną bronią jest '''miecz''' (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: ''khaḍga, asi, nistṛṃśa'', funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również '''topór bojowy''' (99 razy), '''młot bojowy''' (31 razy) i '''ankus''' (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.

W MBh nie pojawiają się '''sztylety''' (''churī'' wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (''nakhara'') i „ostrzem” (''kṣurapra'') – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. '''Proca''' jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (''bhindipāla'') i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.

Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:

*''kampana'' – „dygotacz”,
* ''trisaṁdhin'' – „trójczłonowiec”,
*''bhuśuṇḍi'' – „zmiażdżacz”.

Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (''āyudha'') dzielimy na białą (''śastra'') i miotaną (''astra''). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (''śaraṇa'') omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:
{| class="wikitable"
! colspan="2" style="text-align: center;" ! |'''''āyudha''''' – broń
|-
| rowspan="3" |1
| '''''śastra''''' – broń biała:
|-
|
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|'''''amukta''''' – do walki wręcz]]
|-
|
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|'''''muktāmukta''''' – do walki wręcz i ciskania]]
|-
| rowspan="3" |2
|'''''astra''''' – broń miotająca:
|-
|
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|'''''pāṇi-mukta''''' – ciskana ręką]]
|-
|
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|'''''yantra-mukta''''' – ciskana urządzeniem]]
|}

==Przypisy==
<references />
[[Category:Militaria]]

2023-01-03T15:24:20Z

MarcinK:

Template:Infoboks mk

2022-12-29T12:14:52Z

MarcinK: Infoboks utworzony przy użyciu kreatora infoboksów.

<infobox>
<title source="tytuł">
<default>tytuł infoboksu</default>
</title>
<data source="opis">
<label>opis</label>
<default>1</default>
</data>
</infobox>